Kulinarna podróż po świątecznych stołach

Kulinarna podróż po świątecznych stołach

Opublikowany

Święta Bożego Narodzenia to tradycyjnie czas spędzany w gronie rodziny przy suto zastawionym stole. Święta w Polsce niewątpliwie zachowują swój zwyczajowy charakter, nie sposób jednak nie zauważyć, że do naszej kultury dołączają nowe, zaczerpnięte z zagranicy zwyczaje, również kulinarne. Choć święta najchętniej spędzamy w rodzinnych domach, warto przyjrzeć się, jak je obchodzą i co jedzą Amerykanie czy Europejczycy. A może zainspirować się i posmakować polskiej wigilijnej tradycji w nieco odświeżonej odsłonie?

Amerykańskie drzewko i glazurowana szynka 

W Stanach Zjednoczonych, podobnie jak w Polsce, wielu mieszkańców może cieszyć oko piękną, miejską choinką. Zwyczaj dekorowania drzewka znajdującego się w reprezentacyjnym miejscu danej miejscowości panuje w Ameryce od 1909 roku. Co ciekawe, pierwsze drzewko zostało podświetlone w Pasadenie, w słonecznej Kalifornii, w której to innym zwyczajem jest przybycie Świętego Mikołaja na desce surfingowej. Dziś amerykańska choinka to niemal symbol narodowy – na kilka dni przed Bożym Narodzeniem w Waszyngtonie, Prezydent Stanów Zjednoczonych naciska wielki przycisk, który rozświetla choinkę tysiącami światełek. Jest to sygnał dla wszystkich innych amerykańskich miast by uczynić to samo. 

Podczas gdy Święto Dziękczynienia przypadające na około miesiąc przed Gwiazdką obchodzone jest przy indyku, na gwiazdkowym stole często króluje dorodna pieczona szynka. Mięso glazurowane jest zwykle miodem, do którego dla lepszego smaku można dodać soczyste kalifornijskie śliwki. 

Amerykańska pieczona szynka glazurowana śliwką kalifornijską 
(8-10 porcji, czas przygotowania: 15 minut, czas pieczenia: 3 godziny)
 

Składniki:

  • 100 g purée ze śliwki kalifornijskiej
  • 2 kg szynki ze skórą (lub baleronu)
  • 1 cebula – pokrojona w ćwiartki
  • 1 liść laurowy
  • 1 marchewka – pokrojona w ćwiartki zimna woda
  • 10 g płynnego miodu
Przygotowanie:

Umieścić szynkę, cebulę, marchewkę i liść laurowy w dużym garnku, zalać zimną wodą. Całość doprowadzić do wrzenia, następnie zredukować płomień i gotować na wolnym ogniu przez 2 i pół godziny. 

Rozgrzać piekarnik do temperatury 160 °C. 

Wyjąć szynkę z garnka (zachować wywar, który pozostał z gotowania szynki i wstawić go do lodówki). Delikatnie usunąć sznurek, który oplatał szynkę, usunąć skórę z szynki i umieścić mięso w naczyniu przeznaczonym do pieczenia. Skórę od strony tłuszczu naciąć w karo, uważając aby całkiem jej nie przeciąć. 

Wymieszać w misce purée ze śliwek kalifornijskich z miodem i rozprowadzić tak przygotowaną glazurę równomiernie, aż do całkowitego pokrycia górnej powierzchni szynki i jej boków. 

Umieścić szynkę w nagrzanym piekarniku i piec przez 30 minut (ze względu na różną moc piekarników, najlepiej sprawdzić po 20 minutach czy glazura jest już wystarczająco zarumieniona). 


Angielskie święta 

W Wielkiej Brytanii, która stała się w ostatnich latach domem dla wielu Polaków, nie celebruje się tradycyjnej Wigilii. Najważniejszy jest dzień Bożego Narodzenia obchodzony 25 grudnia, który zgodnie z tradycją spędza się w gronie rodziny. W tym roku po raz 62. Brytyjczycy usłyszą w ten dzień bożonarodzeniowe orędzie Królowej Elżbiety II, która przemówienie zawsze układa i wygłasza sama. Drugi dzień świąt (26 grudnia) zwany ‘Boxing Day’ jest dniem wolnym od pracy i czasem na relaks. Wielu Brytyjczyków odwiedza wówczas kina czy teatry lub spotyka się z przyjaciółmi.
Na tradycyjnym angielskim stole przede wszystkim nie może zabraknąć świątecznego, pieczonego indyka podawanego często w towarzystwie brukselki i ziemniaków. Choć mogłoby się wydawać, że danie to było podawane od zawsze, jeszcze w XIX wieku tradycyjną potrawą była gęś. 

Brytyjski indyk faszerowany mięsem mielonym i szałwią 
(4 porcje, przygotowanie/czas pieczenia: 40 minut)


Składniki:

  • 100 g mięsa mielonego wieprzowego
  • 100 g posiekanych śliwek kalifornijskich
  • 4 posiekane liście szałwii
  • 4 steki z piersi indyka
  • sól morska, świeżo zmielony czarny pieprz
  • oliwa z oliwek 
Przygotowanie:

Rozgrzać piekarnik do temperatury 200°C. Połączyć mięso mielone, śliwki kalifornijskie i liście szałwii, dokładnie wymieszać. 

Rozłożyć na desce piersi indyka, podzielić wcześniej przygotowane mięso mielone na 4 części. Na każdym steku z piersi indyka umieścić porcję mięsa mielonego, następnie zawinąć ściśle mięso i przekłuć wykałaczką. Tak przygotowane steki z indyka umieścić jeden obok drugiego na blasze do pieczenia, upewniając się, że części przekłute wykałaczką przylegają do dna blachy.

Doprawić mięso do smaku solą morską i świeżo zmielonym czarnym pieprzem, skropić oliwą z oliwek. Umieścić w piekarniku i piec przez 20-25 minut lub do czasu aż indyk będzie upieczony w środku i zrumieniony na zewnątrz. Po tym czasie wyjąć mięso z piekarnika i odstawić na 5 minut aby odpoczęło. Następnie usunąć wykałaczki i pokroić mięso w plastry. Podawać z pieczonymi ziemniakami i warzywami.

Tradycyjnym angielskim deserem jest zaś śliwkowy pudding (ang. plum pudding). Co ciekawe, pudding ten nigdy nie zawierał świeżych śliwek. W XVII wieku, kiedy po raz pierwszy opracowano recepturę dania, słowem „śliwka” określano różne owoce suszone. W przepisie zaś stosowano właśnie śliwki suszone oraz inne bakalie i stąd powstało to kulinarne „nieporozumienie”, które trwa do dziś.

Brytyjski pudding świąteczny ze śliwką kalifornijską, porto i wiśniami
(8 porcji, czas przygotowania: 20 minut, czas gotowania: 3 godziny) 


Składniki:

  • 400 g posiekanych śliwek kalifornijskich
  • 100 g posiekanych suszonych wiśni
  • 3 łyżki stołowe koniaku
  • 100 ml porto
  • 100 g przesianej mąki z dodatkiem proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka przyprawy do puddingu
  • 1/2 łyżeczki zmielonych goździków, imbiru i cynamonu
  • 100 g świeżej białej bułki tartej
  • 1 łyżka stołowa syropu z melasy
  • 225 g cukru trzcinowego
  • 50 g posiekanych migdałów bez skórki
  • 50 g posiekanych orzechów laskowych
  • sok i starta skórka z jednej pomarańczy
  • 1 starte jabłko
  • 3 duże lekko roztrzepane jajka
Przygotowanie: 

Do przyrządzenia potrawy będą potrzebne: miska (forma) do budyniu o pojemności 1.1 litra, papier do pieczenia, folia spożywcza i trochę sznurka.

Do miski wrzucić śliwki i wiśnie, dodać do nich koniak i porto. Odstawić na 1 godzinę lub jeśli nie ma na to czasu, pozostawić na 15 minut, aby śliwki kalifornijskie i wiśnie dobrze namokły. W dużej misce wymieszać mąkę i przyprawy. Dodać bułkę tartą, syrop z melasy, cukier, orzechy, startą skórkę z pomarańczy i starte jabłko. Wymieszać dokładnie wszystkie składniki aż się równo połączą, dodać na wierzch namoczone wcześniej śliwki i wiśnie, wlać sos, który pozostał po namoczeniu owoców, dodać sok z wyciśniętej pomarańczy. Całość wymieszać. Następnie dodać jajka i mieszać do momentu aż cała masa osiągnie gęstą konsystencję.

Masę przełożyć do wcześniej przygotowanej miski (formy) do budyniu, przykryć dopasowanym kawałkiem papieru do pieczenia. Następnie miskę zabezpieczyć folią spożywczą i dokładnie obwiązać sznurkiem. Tak przygotowany pudding umieścić w garnku z wrzącą wodą (poziom wody powinien sięgać do połowy miski) i gotować na małym ogniu przez 3 godziny pod uchylonym przykryciem. Jak tylko woda w garnku zacznie wyparowywać pod wpływem gotowania, należy stopniowo uzupełniać jej poziom. Po upływie tego czasu, wyjąć miskę z puddingiem z kąpieli parowej, usunąć folię i papier do pieczenia. Pozostawić pudding do odstania i po 10 minutach podawać do stołu.

Dobra rada: Aby odgrzać pudding przed podaniem, postępować jak w trakcie jego gotowania, usuwając folię spożywczą i papier do pieczenia.

Pudding można przechowywać w chłodnym miejscu nawet do 9 miesięcy, należy go wówczas przykryć nowym kawałkiem papieru do pieczenia, zabezpieczyć folią spożywczą i sznurkiem. Przed ponownym podaniem, należy umieścić miskę z puddingiem w kąpieli parowej i podgrzewać przez półtorej godziny lub odgrzać w kuchence mikrofalowej przez 10 minut na dużej mocy.


Włoskie Natale
 

Kuchnia włoska jest jedną z ulubionych kuchni europejskich w Polsce, o czym świadczyć może liczba włoskich pizzerii, trattorii i kawiarni zlokalizowanych w naszym kraju. Pizza i pasta to typowe dla tej kuchni dania. I choć to pierwsze rzadko można spotkać na świątecznym stole, to już potrawy z makaronem należą do kanonu gwiazdkowych smakołyków. 

Włosi, podobnie jak Anglicy, celebrują przede wszystkim dzień 25 grudnia (Natale), a przy suto zastawionym stole, w gronie rodziny, zasiadają do późnych godzin wieczornych. Świąteczna kuchnia włoska różni się w zależności od regionu – na północy jadane są tortellini, a na południu lasagne. Popularnością cieszą się także pieczone mięsa – jagnięcina, kura czy wieprzowina, podane z kieliszkiem wybornego wina. Na deser Włosi pałaszują pannettone, czyli drożdżową babę z bakaliami, którą często, o ile nie pieką jej sami, otrzymują w prezencie tuż przed Świętami. Do świątecznych smakołyków należą też florentynki, które – jak sama nazwa wskazuje – pochodzą z Florencji. 

Florentynki ze śliwką kalifornijską, orzechami włoskimi i czekoladą
(około 25 porcji, przygotowanie i czas gotowania: 30 minut)


Składniki: 

  • 100 g całych orzechów laskowych, grubo posiekanych
  • 50 g płatków migdałów
  • 125 g śliwek kalifornijskich pokrojonych na równe kawałki
  • 25 g masła
  • 90 g cukru pudru
  • 15 g mąki
  • 150 ml śmietany kremówki
  • 200 g ciemnej czekolady połamanej na równe kawałeczki 
Przygotowanie:

Rozgrzać piekarnik do temperatury 180°C. W garnuszku na małym ogniu roztopić masło z cukrem. Następnie dodać mąkę i wymieszać, aż całość osiągnie konsystencję pasty. Zdjąć garnek z gazu i bardzo powoli dodawać śmietanę, mieszać aż do całkowitego połączenia składników. 

Umieścić ponownie garnek na gazie i mieszać masę za pomocą trzepaczki kuchennej aż do momentu kiedy nie będzie żadnych grudek. Następnie zestawić garnek z gazu, dodać orzechy i śliwki kalifornijskie. Za pomocą łyżeczki nakładać masę na arkusz papieru do pieczenia – nakładając porcje na papier należy pamiętać o pozostawieniu między nimi sporo miejsca, jako że florentynki urosną podczas pieczenia. Piec przez 10-12 minut, po tym czasie wyjąć florentynki z piekarnika i pozostawić je na 2-3 minuty (dzięki temu florentynki staną się twarde i chrupkie). Następnie odstawić do wystudzenia. 

Do szklanej miski przesypać połamaną na kawałki czekoladę i umieścić miskę nad garnkiem z lekko gotująca się wodą. Mieszać czekoladę aż zacznie się topić, następnie zdjąć z gazu i mieszać aż osiągnie konsystencję gładkiej masy. Udekorować florentynki czekoladą (używając widelca można nakładać czekoladę w taki sposób aby na florentynkach uzyskać falisty wzór).


Polskie święta z tym, co najlepsze 

Polskie święta wyróżniają się zapachem piernika, siankiem schowanym pod wigilijnym stołem czy też łuską gwiazdkowego karpia, skrywaną na dobrą wróżbę w portfelu. Podobnie jednak jak Amerykanie, kochamy miejskie choinki, zajadamy się „angielskim” indykiem w pierwszy dzień świąt, czy też długo biesiadujemy przy stole niczym Włosi. 

Boże Narodzenie to czas, kiedy chcemy raczyć się tym co najlepsze, dlatego Polacy szukają składników najlepszej jakości dodawanych do świątecznych dań. Warto skorzystać z bogactwa smaku, jakie oferuje słodka, wilgotna i mięsista suszona śliwka kalifornijska – popularna chociażby jako dodatek do schabu czy bigosu. W tym roku warto zaskoczyć gości tradycyjnymi daniami o nowym, odświeżonym smaku. Z okazji zbliżających się Świąt, California Prune Board przygotowała dla naszych Rodzin pyszny prezent: przepisy na tradycyjne polskie dania ze śliwką kalifornijską. A zatem smacznego i radosnych Świąt! 

Pierogi z pęczakiem, śliwką kalifornijską, bryndzą i świeżym tymiankiem 
(30 pierogów, czas przygotowania: 60 minut)


Składniki: 

Ciasto:
  • 200 g mąki pszennej
  • 150 g maślanki
  • szczypta soli
Farsz: 
  • 100 g pęczaku
  • 100 g suszonych śliwek kalifornijskich
  • 120 g bryndzy łyżka drobno siekanego świeżego tymianku
Dodatkowo: 
  • 3 łyżki masła, do roztopienia i polania pierogów
  • 4 śliwki kalifornijskie do dekoracji
  • kilka gałązek świeżego tymianku do dekoracji
Przygotowanie:

Z mąki pszennej i maślanki wyrobić jednolite ciasto, odstawić na 30 minut, aby odpoczęło. Pęczak ugotować według wskazań na opakowaniu, powinien po ugotowaniu podwoić swoją objętość. 

Śliwki kalifornijskie posiekać (nie muszą być to bardzo drobne kawałki). Świeży tymianek posiekać bardzo drobno. Tak przygotowane składniki połączyć ze sobą, dodać ser bryndza. Farsz można jeszcze dosolić do smaku, pamiętając jednak, że bryndza ma naturalnie lekko słony smak, a zatem używając dodatkowej soli należy bardzo uważać.

Ciasto z tego przepisu jest elastyczne i bez problemu można je bardzo cienko wałkować. Nawet przy cienko wywałkowanym cieście w trakcie gotowania pierogi nie rozpadają się.

Do jednego pieroga używamy jednej, pełnej łyżeczki farszu. Pierogi wrzucamy do lekko osolonego wrzątku, po wypłynięciu pierogów gotujemy je jeszcze dwie minuty.

Gotowe pierogi układamy na talerzu, polewamy roztopionym masłem dekorujemy kawałkami śliwki kalifornijskiej i świeżym tymiankiem.

Piersi kaczki ze świeżym tymiankiem, śliwką kalifornijską oraz puree z jabłek, śliwek kalifornijskich i selera 
(4 porcje, czas przygotowania: 90 minut)


Składniki:

Kaczka: 
  • 2 piersi kaczki
  • 12 suszonych śliwek kalifornijskich
  • 4 ząbki czosnku z łupiną
  • 8 gałązek świeżego tymianku
  • sól wedle uznania
Purée: 
  • 60 dkg jabłek
  • 15 dkg selera
  • 10 dkg suszonych śliwek kalifornijskich
  • łyżka oliwy
Przygotowanie:

Seler i jabłka obrać, pokroić w kawałki. Do naczynia do zapiekania przełożyć seler, dodać trochę oliwy, wymieszać i wstawić do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180°C.

Po 15 - 20 minutach, kiedy seler będzie już trochę miękki dodać jabłka i śliwki kalifornijskie, piec kolejne 15 - 20 minut. Po wyjęciu z piekarnika, chwilę ostudzić i zblendować wszystkie składniki na gładką masę o konsystencji purée.

Piersi z kaczki umyć, osuszyć. Skórę (od strony tłuszczu) naciąć w karo, posolić. Na rozgrzaną patelnię położyć: pierś kaczki, świeży tymianek w gałązkach, suszone śliwki kalifornijskie, całe ząbki czosnku, lekko rozgniecione.

Pierś kaczki kładziemy naciętą skórą do dołu i smażymy do momentu całkowitego wytopienia tłuszczu (czas zależy od grubości tłuszczu, warto dobrze go wysmażyć). Następnie przewracamy pierś na drugą stronę i smażymy (w zależności od grubości piersi i od tego jaki stopień wysmażenia preferujemy) od 8 do 12 minut. Jeśli pierwszy raz smażysz pierś z kaczki zawsze można odciąć końcówkę jednej z piersi i zobaczyć na jakim jest etapie wysmażenia.

Kaczkę zdejmujemy z patelni, układamy na folii aluminiowej i pozwalamy jej odpocząć ok. 3 minut. Tak przygotowane piersi kaczki kroimy na plastry (grubość zależy od preferencji) i układamy na talerzu, dekorujemy śliwkami kalifornijskimi z patelni i świeżymi łodygami tymianku oraz przygotowanym wcześniej purée.

Koreczki śledziowe ze śliwką kalifornijską, pomarańczą i skórką pomarańczową w oleju lnianym
(porcja 20 koreczków, czas przygotowania: 40 minut)


Składniki:
  • 10 śledzi matiasów
  • 10 suszonych śliwek kalifornijskich
  • 2 pomarańcze
  • 300 ml oleju lnianego
  • wykałaczki
Przygotowanie:

Matiasy odmaczać przynajmniej przez 2 godziny, kilkakrotnie zmieniając wodę, lub odmaczać w mleku, każda z form jest dopuszczalna. Odmoczone matiasy przekroić w połowie wysokości, aby koreczki były zgrabne i nie za wysokie. Jeśli filety są bardzo grube dla łatwiejszego ich zawijania można je trochę ściąć na wysokości. 

Pomarańcze najpierw dokładnie umyć, a później sparzyć wrzątkiem. Zesterem ściąć skórkę z dwóch pomarańczy. Później obydwie pomarańcze filetować, tj. ściąć biały miąższ, pozbyć się wszystkich białych części, pozostawiając tylko soczyste filety z owocu. Śliwki kalifornijskie pokroić na pół.

Na filet matiasa kłaść połowę śliwki kalifornijskiej, filet z pomarańczy oraz kilka nitek skórki z pomarańczy, całość zwinąć w koreczek, przekłuć wykałaczką.

Tak przygotowane koreczki umieścić w głębokim naczyniu, zalać olejem lnianym do momentu pokrycia wszystkich koreczków. Koreczki najlepiej odstawić do lodówki na min. kilka godzin.

Smacznych, radosnych i spokojnych Świąt życzy California Prune Board!

Kopiuj tekst

Udostępnij

Załączniki

Pobierz wszystkie

1_Florentynki_fot_California_Prune_Board.jpg

grafika | 379 KB

Pobierz
Piersi_kaczk_foto_2_California_Prune_Board.JPG

grafika | 3,65 MB

Pobierz
Piersi_kaczki_ze_sliwka_kalifornijska_foto_1_California_Prune_Board.JPG

grafika | 5,56 MB

Pobierz
1_pieczona_szynka_glazurowana_fot_California_Prune_Board.jpg

grafika | 784 KB

Pobierz
Pierogi_z_peczakiem_i_sliwka_kalifornijska_foto_1_California_Prune_Board.JPG

grafika | 5,03 MB

Pobierz
2_Florentynki_ze_sliwka_kalifornijska_foto_California_Prune_Board_-_Kopia.jpg

grafika | 388 KB

Pobierz
2_Amerykanska_pieczona_szynka_glazurowana_sliwka_kalifornijska_foto_California_Prune_Board.jpg

grafika | 946 KB

Pobierz
Pierogi_foto_2_California_Prune_Board.JPG

grafika | 3,64 MB

Pobierz
Swiateczne_historie_kulinarne_materialy.txt

txt | 18 KB

Pobierz
Koreczki_sledziowe_ze_sliwka_kalifornijska_foto_1_California_Prune_Board.JPG

grafika | 3,94 MB

Pobierz
indyk_1_fot_California_Prune_Board.jpg

grafika | 392 KB

Pobierz
Pudding_1_fot_California_Prune_Board.jpg

grafika | 445 KB

Pobierz
Swiateczne_historie_kulinarne_materialy.docx

docx | 1,83 MB

Pobierz
2_Brytyjski_indyk_ze_sliwka_kalifornijska_foto_California_Prune_Board.jpg

grafika | 362 KB

Pobierz
Piersi_kaczki_ze_sliwka_kalifornijska_foto_3_California_Prune_Board.JPG

grafika | 7,46 MB

Pobierz
Koreczki_sledziowe_foto_3_California_Prune_Board.JPG

grafika | 6,4 MB

Pobierz
1_Brytyjski_pudding_ze_sliwka_kalifornijska_foto_California_Prune_Board.jpg

grafika | 408 KB

Pobierz
Koreczki_sledziowe_ze_sliwka_kalifornijska_foto_2_California_Prune_Board.jpg

grafika | 4,89 MB

Pobierz
Pierogi_z_peczakiem_i_sliwka_kalifornijska_foto_3_California_Prune_Board.JPG

grafika | 4,08 MB

Pobierz

Jak odchudzić święta?

Wspólne spożywanie posiłków jest jednym z fundamentów świątecznej tradycji. Samo wigilijne menu według obyczaju powinno składać się z dwunastu potraw, a przecież to zaledwie wstęp do świątecznego ucztowania. Jak w pełni cieszyć się świątecznymi potrawami, a jednocześnie nie zyskać w krótkim czasie niechcianych kilogramów, radzi Barbara Dąbrowska – Górska, dietetyczka oraz ekspertka kampanii „Przyjaciółka z Kalifornii”.